Het Griekse alfabet (historische uitspraak)

Er zijn twee manieren om het Oudgrieks uit te spreken:

a) de zo genaamde ‘Erasmiaanse uitspraak’: het is een herstelde uitspraak (men kan de uitspraak van het Oudgrieks alleen kennen bij benadering)

b) de ‘historische uitspraak’: deze uitspraak komt overeen met de uitspraak van het Nieuwgrieks.

Hier leren we het Oudgrieks uitspreken met de historische uitspraak.

Letters:

Α     α     > alfa (‘a’ zoals in ‘man’)

Β     β     > beta (‘v’ zoals in ‘vinden’)

Γ     γ     > gamma (‘g’, fricatief, zoals in ‘gaan’ -Belgisch NL-)

Δ     δ     > delta (‘d’, fricatief)

Ε     ε     > epsilon (‘e’ zoals in ‘en’)

Ζ     ζ     > zeta (‘z’ zoals in ‘zeggen’)

Η     η     > eta (lange ‘e’, uitgesproken zoals de ‘i’ van ‘intern’)

Θ     θ     > theta (‘th’ zoals in het EN ‘think’)

Ι       ι     > iota (‘i’ zoals in ‘intern’)

Κ     κ     > kappa (‘k’ zoals in ‘kilo’)

Λ     λ     > lamda (‘l’ zoals in ‘lopen’)

Μ     μ    > mu (‘m’ zoals in ‘man’)

Ν     ν     > nu (‘n’ zoals in ‘nooit’)

Ξ     ξ     > ksi (‘ks’ zoals in ‘tekst’)

Ο     ο     > omicron (korte ‘o’ zoals in ‘zon’)

Π     π     > pi (‘p’ zoals in ‘peer’)

Ρ     ρ     > ro (‘r’ zoals in ‘rap’)

Σ     σ, ς > sigma (‘s’ zoals in ‘samen’)

Τ     τ     > tau (‘t’ zoals in ‘tijd’)

Υ     υ     > ypsilon (uitgesproken zoals ‘i’ van ‘intern’)

Φ     φ     > phi (uitgesproken zoals de ‘f’ van ‘fijn’)

Χ      χ     > chi (uitgesproken zoals de ‘ch’ van ‘schat’)

Ψ      ψ     > psi (‘ps’ zoals in ‘psychologie’)

Ω     ω     > omega (lange ‘o’, uitgesproken zoals de ‘o’ van ‘zon’)

Tweeklanken:

αυ > uitgesproken ‘af’

ευ > uitgesproken ‘ef’

ου > uitgesproken ‘oe’

αι > uigesproken ‘e’

ει > uitgesproken ‘i’

οι > uitgesproken ‘i’

ᾳ > (oorspronkelijk ‘αι’) uitgesproken ‘a’

ῃ > (oorspronkelijk ‘ηι’) uitgesproken ‘i’

ῳ > (oorspronkelijk ‘ωι’) uitgesproken ‘o’

Andere combinaties:

μπ > in tegenstelling tot ‘β’, die fricatief uitgesproken wordt, spreken we deze combinatie uit als de ‘-b-’ in ‘boot’

ντ > in tegenstelling tot ‘δ’, die fricatief uigesproken wordt, spreken we deze combinatie uit als de ‘-dd-’ in ‘ladder’.

Spiritus:

In het Oudgrieks gaf de ‘spiritus asper’ (een boogje met de ‘holle kant’ naar rechts: ἑ…) boven de eerste letter als dit een klinker of rho was, een geaspireerde uitspraak hiervan aan, dus voorafgegaan door een h-klank. De ‘spiritus lenis’ (een dergelijk boogje met de holle kant naar links: ἐ…) gaf aan dat de eerste klinker niet geaspireerd werd uitgesproken. Volgens de historische uitspraak -en dan ook het Nieuwgrieks-, wordt de eerste letter nooit geaspireerd uitgesproken; dit is vergelijkbaar met de h-muet in het moderne Frans of met de ‘hache muda’ van het Spaans.

Accenten:

In elk Grieks woord wordt een lettergreep geaccentudeerd, d.w.z. dat zij op een hogere toon dan de andere uitgesproken wordt. Er zijn drie accenten:

a) het accentteken van hoge toon (´) of ‘acutus’, dat een stemverheffing aanduidt

b) het accentteken van lagen toon (`) of ‘gravis’, dat aanduidt dat op een bepaalde lettergreep geen stemverheffing plaats moet hebben

c) het accentteken van omgebogen toon (῀) of ‘circumflexus’, die alleen op lange klinkers en op tweeklanken kan staan. Het betekende in het Oudgrieks dat de uitspraak ervan op een hogere toon begon en op een lagere eindigde.

Alle drie accenten hebben uiteraard een schriftelijke waarde maar volgens de historische uitspraak, geven ze enkel en alleen de hoofdklemtoon van een woord aan.